Os purés de tomate "italianos" que venden varios supermercados do Reino Unido parecen conter tomates cultivados e colleitados na China mediante traballo forzado, segundo un informe da BBC.
Unhas probas encargadas polo BBC World Service descubriron que, en total, 17 produtos, a maioría de marcas propias que se venden en venda polo miúdo do Reino Unido e Alemaña, poden conter tomates chineses.
Algúns levan "italiano" no seu nome, como o "puré de tomate italiano" de Tesco, mentres que outros levan "italiano" na súa descrición, como o concentrado dobre de Asda, que di que contén "puré de tomates cultivados en Italia" e o "puré de tomate esencial" de Waitrose, que se describe a si mesmo como "puré de tomate italiano".
Os supermercados cuxos produtos analizou a BBC World Service discuten estas conclusións.
Na China, a maioría dos tomates proceden da rexión de Xinjiang, onde a súa produción está ligada ao traballo forzado por parte de uigures e outras minorías maioritariamente musulmás.
As Nacións Unidas (ONU) acusan o estado chinés de tortura e abuso destas minorías, ás que China considera un risco para a seguridade. China nega que obrigue á xente a traballar na industria do tomate e afirma que os dereitos dos seus traballadores están protexidos pola lei. Segundo a BBC, China afirma que o informe da ONU se basea en "desinformación e mentiras".
A China produce arredor dun terzo dos tomates do mundo, e a rexión noroccidental de Xinjiang é recoñecida como un clima ideal para o seu cultivo. Non obstante, Xinjiang tamén se enfrontou a un escrutinio internacional debido a informes de abusos dos dereitos humanos, incluídas detencións masivas desde 2017.
Segundo as organizacións de dereitos humanos, máis dun millón de uigures foron detidos no que China describe como "campos de reeducación". Xurdiron acusacións que suxiren que algúns detidos foron sometidos a traballos forzados, mesmo nos campos de tomate de Xinjiang.
A BBC falou recentemente con 14 persoas que afirmaron experimentar ou presenciar traballo forzoso na produción de tomate da rexión durante os últimos 16 anos. Un antigo detido, falando baixo un pseudónimo, afirmou que os traballadores estaban obrigados a cumprir cotas diarias de ata 650 kg, con castigos para aqueles que non as cumprían.
A BBC afirmou: «É difícil verificar estas versións, pero son coherentes e reflicten as probas dun informe da ONU de 2022, que denunciaba torturas e traballos forzados en centros de detención de Xinjiang».
Ao recompilar datos de envíos de todo o mundo, a BBC descubriu como se transportan a maioría dos tomates de Xinjiang a Europa: en tren a través de Casaquistán, Acerbaixán e ata Xeorxia, desde onde se envían a Italia.
Algúns venda polo miúdo, como Tesco e Rewe, responderon suspendendo o subministro ou retirando produtos, mentres que outros, como Waitrose, Morrisons e Edeka, cuestionaron os achados e realizaron as súas propias probas, que contradecían as afirmacións. Lidl confirmou o uso de tomates chineses nun produto vendido brevemente en Alemaña en 2023 debido a problemas de subministro.
Plantexáronse dúbidas sobre as prácticas de abastecemento de Antonio Petti, unha importante empresa italiana de procesamento de tomate. Os rexistros de envíos indican que a empresa recibiu máis de 36 millóns de kg de pasta de tomate de Xinjiang Guanningong e as súas filiais entre 2020 e 2023. Xinjiang Guanningong é un importante provedor na China, que produce unha proporción significativa dos tomates do mundo.
En 2021, a policía militar italiana rexistrou unha das fábricas do grupo Petti por sospeita de fraude; a prensa italiana informou de que se facían pasar tomates chineses e doutros países estranxeiros por italianos. Un ano despois do rexistro, o caso resolveuse extraxudicialmente.
Durante unha visita encuberta a unha fábrica de Petti, un reporteiro da BBC gravou imaxes que mostraban barrís etiquetados como que contiñan pasta de tomate procedente de Xinjiang Guanningong, datadas de agosto de 2023. Petti negou ter realizado compras recentes a Xinjiang Guanningong, afirmando que o seu último pedido fora de 2020. A empresa recoñeceu que se abastecía de pasta de tomate de Bazhou Red Fruit, que comparte vínculos con Xinjiang Guanningong, pero declarou que deixaría de importar produtos chineses de tomate e melloraría a vixilancia da cadea de subministración.
Esta empresa «non realizaba traballos forzosos», declarou á BBC un portavoz de Petti. Non obstante, a investigación descubriu que Bazhou Red Fruit comparte un número de teléfono con Xinjiang Guanning, así como outras probas, como a análise de datos de envío, que suxiren que Bazhou é a súa empresa pantalla.
O portavoz de Petti engadiu: «No futuro non importaremos produtos de tomate de China e melloraremos a nosa vixilancia dos provedores para garantir o cumprimento dos dereitos humanos e dos traballadores».
Os Estados Unidos introduciron unha lexislación estrita para prohibir todas as exportacións de Xinjiang, mentres que Europa e o Reino Unido adoptaron unha postura máis suave, permitindo ás empresas autorregularse para garantir que non se utilice traballo forzoso nas cadeas de subministración.
As conclusións subliñan a importancia de contar con sistemas de trazabilidade robustos e os desafíos de manter a transparencia nas cadeas de subministración globais. Coa introdución por parte da UE de regulacións máis estritas sobre o traballo forzoso nas cadeas de subministración, a dependencia do Reino Unido da autorregulación pode enfrontarse a un maior escrutinio.
Data de publicación: 05-11-2025